على اكبر دهخدا
1239
امثال و حكم ( فارسى )
كند همجنس با همجنس پرواز كبوتر با كبوتر باز با باز . . . ) نظامى . نظير : هليله با هليله قند با قند . رجوع به : كبوتر با كبوتر . . . ، و رجوع به : الارواح جنود . . . ، شود . كن رجلا و ارض بصف النعال . . . لا تطلب الصدر به غير الكمال * و ان تصدرت بلا علة جعلت ذاك الصدر صف النعال . ) رجوع به : از تواضع بزرگوار . . . شود . كن سمحاو لا تكن مبذرا . على عليه السلام . رجوع به : اسراف حرام است ، شود . كن سند المن استند اليك . از العراضه . كن عصاميأ و لا تكن عظاميا . اسمعيل سامانى . تمثل : اگرچه در ابوت هاشمى الاصل است و در فتوت عصامى الفضل . مقامات حميدى . مثل زنند كه در مهترى عصا ميباش * كه فضل دارد بر عصام نفس عصام ( كذا ) تو هم به نفس بزرگى و هم باصل شريف * همت كمال عصام است و هم جمال عصام ( كذا ) اديب صابر نظير : عظامى و عصامى بس نيكو باشد و ليكن عظامى بيك پشيز نيرزد چون فضل و ادب و درس ندارد . ابو الفضل بيهقى . نفس عصام سودت عصاما و علمته الكر و الاقداما و صيرته ملكا هماما . اذا ما المرء عاش بعظم ميت * فذاك العظم حى و هو ميت ما قلت فى نسب لو قلب فى حسب * لقد صدقت و ليكن بئس ما ولدوا . رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت . . . ، شود . كنگر خورده لنگر انداخته . بمزاح . در جائى يا نزد كسى طويل و مديد متوقف مانده است كن لدنياك كانك تعيش ابدا و لاخرتك كانك تموت غدا . حديث . رجوع به : از تو حركت . . . ، شود . كنون آن باز پريده است و مانده است به دستش تسمهاى و جفت زنگى . سلطان ابو يزيد آل مظفر . كنون از گذشته نياريم ياد . . . به بيداد او كشته شد يا ز داد . ) فردوسى . نظير : به شرط آنكه نگوئيم از گذشته حكايت . كنون بايد اين مرغرا پاى بست نه آندم كه سررشته بردت ز دست . سعدى . نظير : كنون كوش كاب از كمر درگذشت * نه وقتى كه سيلاب از سر گذشت . سعدى . رجوع به : علاج واقعه . . . ، شود . كنون سخت پيش آمدت سخت باش بهرحال پيراهن بخت باش . . . ) رجوع به : بهرحال . . . ، شود . نظير : قد شمرت عن ساقها فشمرى .